Spring naar content

Op weg naar financiële redzaamheid

Rode draden inspectieonderzoeken schuldhulpverlening en aandachtspunten vervolgonderzoek

28 september 2020

Armoede en schulden

In het rapport “Op weg naar financiële redzaamheid” worden de rode draden uit meerdere onderzoeken naar de uitvoering van de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs) gebundeld en aanknopingspunten gegeven voor uitvoerende partijen. Aanleiding van het rapport is de maatschappelijke aandacht voor het thema en de belemmeringen die mensen met problematische schulden ervaren om deel te nemen aan de samenleving en de arbeidsmarkt. Het doel van het rapport is om een bijdrage te leveren aan de versteking en werking van het schuldhulpverleningsstelsel met als uiteindelijk resultaat dat problematische schulden worden voorkomen en schuldenaren hun schulden te boven komen.

De belangrijkste conclusies en aanbevelingen van het rapport zijn:

  • Problematische schulden hebben een verlammende werking op het doenvermogen van mensen. Het doorbreken daarvan vraagt om ontzorgen aan de ene kant en activeren aan de anderen, voornamelijk in het begin van het schuldentraject.
  • Het is van belang dat gemeenten optimaal gebruik maken van vroegsignalering om problematische schulden te voorkomen en de kans op terugval te verkleinen.
  • Schulhulpverlening zou een onderdeel moeten zijn van integrale hulp in het sociaal domein. Gemeenten moeten proberen om een integraal beeld van de problematiek te krijgen om andere betrokken diensten in te schakelen of over te dragen wanneer de problematiek dit vraagt.
  • Gegevens uit lokale en regionale registratiesystemen zijn niet altijd makkelijk te verkrijgen en onderling met elkaar te vergelijken. Hierdoor ervaren schuldhulpverleners belemmeringen in de uitvoering. De wijziging van de Wgs en de ontwikkeling van een overkoepelend kwaliteitskader kunnen bijdragen aan meer eenduidigheid.  
  • Het oplossen van de schuldenproblematiek vraagt om een veel bredere maatschappelijke aanpak. Daarom is er zowel vanuit beleid als vanuit de private sector een beweging nodig als belangrijke voorwaarde om problematische schulden te voorkomen en vroegtijdig te signaleren.

Wat kun je ermee in de praktijk?

Gemeenten kunnen deze inzichten gebruiken om processen binnen de schuldhulpverlening anders te organiseren. Professionals kunnen hun signaleringsrol versterken, samenwerking zoeken met collega’s in andere domeinen en stress-sensitief werken. Een goede registratie helpt bij sturing, casusregie en leren van andere gemeenten.

Voor wie is het relevant?

Het rapport is bedoeld voor beleidsmedewerkers en uitvoerend professionals in het sociaal domein die werken aan armoede, schulden en participatie. Het is relevant voor gemeenten die hun schuldhulpverlening willen verbeteren, maar ook voor partners zoals wijkteams, vrijwilligersorganisaties, schuldeisers en maatschappelijke organisaties die betrokken zijn bij financiële problematiek en multiproblematiek.

Gerelateerde artikelen

Niet-gebruik van de algemene bijstand

Inspectie SZW publiceert het rapport Niet-gebruik van de algemene bijstand. Deze analyse brengt de omvang (35 procent) en kenmerken van het niet-gebruik in kaart. Gemeenten hebben deze groepen nauwelijks in…

Toegankelijkheid van schuldhulpverlening

Iemand vraagt om hulp bij het oplossen van zijn schulden. Hoe groot is de kans dat hij schuldhulpverlening krijgt, en wanneer wijzen gemeenten een aanvraag af? De Inspectie SZW zocht…

Evaluatie Individuele studietoeslag

Werken om je studie te betalen is voor studenten met een beperking niet altijd mogelijk. Ze kunnen daarom sinds 2015 een speciale studietoeslag krijgen. Maar de inspectie maakt zich zorgen…