Probleemanalyse van de Participatiewet door SZW

In het kader van het programma ‘Participatiewet in Balans’ is door het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid een probleemanalyse van de Participatiewet uitgevoerd. De aanleiding is de brede zorg die is ontstaan over de wet en de effecten ervan. De analyse, waarvoor met veel stakeholders is gesproken, brengt de knelpunten in kaart en dient als basis voor de herziening van de wet. Het doel is te komen tot een Participatiewet die eenvoudiger, menselijker en beter uitvoerbaar is.

De analyse signaleert knelpunten op verschillende terreinen. De belangrijkste conclusies zijn:

• Er is een mismatch tussen de mogelijkheden van de doelgroep en de eisen van de arbeidsmarkt. Werkgevers hebben vaak onvoldoende kennis en middelen om mensen met een beperking een passende werkplek te bieden.
• Niet iedereen wordt passend ondersteund naar werk. Het aanbod van re-integratie-instrumenten is versnipperd en niet altijd toereikend. Ook de samenwerking tussen gemeenten, UWV en andere partijen kan beter.
• Het systeem van de bijstand is te complex en sluit niet goed aan op de leefwereld van mensen. Dit leidt tot onzekerheid en stress, wat participatie in de weg staat.
• De financiering van de wet is onvoorspelbaar en de prikkels in het systeem leiden niet altijd tot de gewenste resultaten. Dit maakt het voor gemeenten lastig om te investeren in effectieve, meerjarige aanpakken.

Wat kun je ermee in de praktijk?

De publicatie dient primair als achtergrondinformatie en verantwoording en onderbouwing voor de herziening van de Participatiewet. Het biedt een integraal overzicht van de knelpunten en is daarmee een startpunt voor discussie en het ontwikkelen van oplossingen. Het document biedt inspiratie en ideeën voor het verbeteren van zowel beleid als uitvoering.

Voor wie is het relevant?

Dit rapport is in de eerste plaats relevant voor beleidsmedewerkers bij het ministerie van SZW en de VNG. Daarnaast is het zeer relevant voor beleidsmedewerkers en uitvoerend professionals (klantmanagers, jobcoaches) bij gemeenten (Werk en Inkomen). Het biedt een kader om de eigen gemeentelijke praktijk tegen het licht te houden en te anticiperen op komende wetswijzigingen.