Zicht op inwoners met een complexe ondersteuningsbehoefte

Het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) onderzoekt in de publicatie ‘Zicht op zorgen’ de leefsituatie van inwoners met gestapelde problemen en een gebrek aan hulpbronnen. Aanleiding voor het onderzoek is dat gemeenten inwoners met complexe ondersteuningsbehoeften nog onvoldoende bereiken. Het doel van deze publicatie is gemeenten actuele gegevens te bieden over de omvang van deze groep, de aard van hun problemen, hun hulpbronnen en de toegankelijkheid van het sociaal domein.

Uit het onderzoek blijken de volgende conclusies en aanbevelingen:

• Ongeveer 10% van de volwassen inwoners (1,3 miljoen mensen) verkeert in een kwetsbare situatie door minstens 3 problemen te combineren met een gebrek aan hulpbronnen.
• Gemeenten moeten niet alleen inzetten op het vergroten van de bestaanszekerheid, maar ook op het versterken van persoonlijke hulpbronnen zoals veerkracht en eigen regie, evenals de sociale basis in de wijk.
• Domeinoverstijgend werken en maatwerk zijn noodzakelijk door verbindingen te leggen tussen het sociaal domein, de zorg, schuldhulpverlening en het onderwijs, wat vraagt om gezamenlijke inzet van gemeenten, het Rijk en uitvoerders.
• Toegang tot ondersteuning moet verbeteren door informatie niet enkel digitaal aan te bieden, ingewikkelde aanvraagformulieren te vereenvoudigen en te bouwen aan het vertrouwen van inwoners.
• Toekomstige ontwikkelingen zoals inflatie, vergrijzing en personeelstekorten verhogen de druk op voorzieningen en mantelzorgers, wat vraagt om een langetermijnvisie en creatieve oplossingen van overheden, werkgevers en netwerken.

Wat kun je ermee in de praktijk?

Deze publicatie dient als onderbouwing voor gemeentelijk beleid in het sociaal domein. Je gebruikt de cijfers om te onderbouwen waarom een domeinoverstijgende aanpak noodzakelijk is. Beleidsmakers benutten deze inzichten voor het versterken van de sociale basis en het inrichten van een laagdrempelige toegang. Uitvoerende professionals helpt het om breder te kijken naar inwoners en niet alleen te sturen op het oplossen van problemen, maar ook op het versterken van persoonlijke veerkracht en regie.

Voor wie is het relevant?

Het rapport is relevant voor beleidsadviseurs en uitvoerend professionals binnen de gemeentelijke domeinen werk en inkomen, armoede en schulden, en maatschappelijke ondersteuning. Op beleidsniveau helpt het strategen bij het formuleren van integraal sociaal beleid en Wmo-beleid. Voor de uitvoering, zoals klantmanagers, schuldhulpverleners en Wmo-consulenten, biedt het concrete inzichten om de regie en veerkracht van inwoners te versterken.