De psychologie van hulp vragen bij geldzorgen
Het Kenniscentrum Psychologie en Economisch Gedrag en Wijzer in geldzaken onderzochten waarom mensen met geldzorgen vaak laat hulp zoeken. Aanleiding is dat financiële problemen vaak pas worden aangepakt als ze al ernstig zijn. Het onderzoek combineert literatuurstudie, interviews, gesprekken met experts en gedragsexperimenten. Doel is inzicht bieden in hoe gemeenten en andere organisaties mensen kunnen stimuleren eerder hulp te vragen bij geldzorgen.
De belangrijkste conclusies en aanbevelingen zijn:
- Vier factoren houden mensen tegen om hulp te zoeken: schaamte en stigma, wantrouwen richting hulpinstanties, ontkenning van problemen en gebrek aan overzicht en controle.
- Mensen met meer financiële stress zijn vaker bereid hulp te zoeken dan mensen met minder financiële stress.
- De manier waarop hulp wordt gepresenteerd, bijvoorbeeld met nadruk op zelf regie houden of juist op ondersteuning door een hulpverlener, blijkt weinig invloed te hebben op de bereidheid om hulp te zoeken.
- De gekozen communicatiestijl beïnvloedt wel welk type hulp mensen aantrekkelijk vinden. Een boodschap die eigen regie benadrukt, leidt vaker naar lichte hulpvormen; een boodschap die ondersteuning benadrukt, vaker naar intensievere hulp.
- Veel mensen kiezen als eerste stap voor een online hulpmiddel waarmee zij inzicht krijgen in hun inkomsten, uitgaven en financiële situatie. Dat geldt ook voor mensen met veel financiële stress.
Wat kun je ermee in de praktijk?
Gemeenten kunnen dit onderzoek gebruiken om beleid en dienstverlening rond vroegsignalering en schuldhulp beter aan te laten sluiten op het gedrag van inwoners. De inzichten helpen bij het vormgeven van hulpaanbod, communicatie en doorverwijzing. Vooral de genoemde barrières bieden aanknopingspunten om drempels voor hulpverlening gericht te verminderen.
Voor wie is het relevant?
Het onderzoek is relevant voor beleidsmedewerkers binnen de domeinen werk en inkomen, armoede en schulden en vroegsignalering. Voor de uitvoering biedt het rapport aanknopingspunten voor schuldhulpverleners, klantmanagers, medewerkers vroegsignalering, sociaal werkers en wijkteamprofessionals. De inzichten helpen bij het beter bereiken van inwoners met beginnende geldzorgen en het vormgeven van passend hulpaanbod.