Spring naar content

De waarde van onbetaald werk in de bijstand

8 januari 2023

Werk en inkomen

Dit hoofdstuk, De waarde van niet-betaald werken, komt uit het onderzoeksrapport Naar een werkzame bijstand van The Work Lab (een samenwerking van de gemeente Amsterdam, Hogeschool van Amsterdam en Universiteit van Amsterdam). Het onderzoekt de betekenis van onbetaalde activiteiten, zoals vrijwilligerswerk, mantelzorg en scholing, voor mensen in de bijstand. Doel is om te begrijpen wat deze activiteiten betekenen voor hun welzijn en maatschappelijke participatie, als onderdeel van het Amsterdams Experiment met de Bijstand.

Het hoofdstuk behandelt thema’s als de motieven om vrijwilligerswerk te doen, de omvang van mantelzorg onder bijstandsgerechtigden en de wens en noodzaak voor scholing om de afstand tot de arbeidsmarkt te verkleinen.

De onderzoekers concluderen dat onbetaald werk zeer waardevol is voor het welzijn en de sociale contacten van deelnemers, maar niet automatisch leidt tot betaald werk. De belangrijkste aanbevelingen zijn:

  • Erken en waardeer onbetaalde maatschappelijke inzet, zoals vrijwilligerswerk en mantelzorg, als een volwaardige vorm van participatie.
  • Zie onbetaald werk niet alleen als een tussenstap naar een betaalde baan, maar ook als een stabiele en waardevolle activiteit op zichzelf.
  • Investeer meer in een ruimer en meer vraaggericht scholingsaanbod om de kansen op duurzame uitstroom te vergroten.

Wat kun je ermee in de praktijk?

De publicatie dient als achtergrondinformatie en inspiratie voor beleid. Het biedt een onderbouwing om de focus binnen de Participatiewet te verbreden en meer waarde toe te kennen aan diverse vormen van participatie naast betaald werk.

Voor wie is het relevant?

Dit hoofdstuk is relevant voor zowel beleidsmedewerkers als uitvoerende professionals (zoals klantmanagers) in het domein Werk en Inkomen. Beleidsmakers kunnen de inzichten gebruiken om flexibeler, persoonsgericht beleid te ontwikkelen. Uitvoerende professionals helpt het om een breder perspectief op participatie te hanteren in de begeleiding van hun klanten.

Gerelateerde artikelen

Doeltreffendheid van re-integratiedienstverlening in het kader van de Participatiewet

De Nederlandse Arbeidsinspectie onderzocht de re-integratiedienstverlening in de Participatiewet. Dit rapport brengt de knelpunten in kaart die klantmanagers ervaren. De belangrijkste risico's zijn tijdgebrek, hoge caseloads en een ontoereikend instrumentarium.

Bijstandsgerechtigden op zoek naar werk

Dit rapport van Platform31 onderzoekt de factoren die het zoekgedrag naar werk van bijstandsgerechtigden beïnvloeden. Intrinsieke motivatie en persoonlijke begeleiding zijn vaak belangrijker dan financiële prikkels. Het biedt gemeenten concrete…

Recht op kinderopvangtoeslag voor bijstandsouders met jonge kinderen

Significant onderzocht in opdracht van SZW hoe het recht op kinderopvangtoeslag uitpakt voor ouders in de bijstand. Het rapport laat zien dat gemeentelijke keuzes bepalen of ouders toegang hebben tot…