Spring naar content

Deeltijdwerken in de bijstand, de moeite waard?

7 mei 2025

Werk en inkomen

In dit wetenschappelijke artikel onderzoeken onderzoekers van de Hogeschool van Amsterdam (Lectoraat Arbeid & Human Capital) welke waarden mensen in de bijstand afwegen om wel of niet in deeltijd te gaan werken. De aanleiding voor de studie is dat beleidsmakers steeds meer aandacht hebben voor deeltijdwerk als route uit de bijstand, maar dat er weinig bekend is over de beweegredenen van de mensen zelf. Het doel is om meer inzicht te geven in de intrinsieke en extrinsieke motivaties die een rol spelen in hun keuze.

Het onderzoek is gebaseerd op diepte-interviews met 31 mensen in de bijstand. De belangrijkste conclusie is dat de keuze om deeltijdwerk te aanvaarden een complexe afweging is, waarin verschillende waarden een rol spelen. De potentie van deeltijdwerk wordt nu niet volledig benut.

  • Mensen in de bijstand wegen verschillende waarden tegen elkaar af, zoals het verlangen naar zinvol werk (intrinsiek) en de behoefte aan inkomenszekerheid en onafhankelijkheid (extrinsiek).
  • Er is vaak een spanningsveld tussen deze waarden. Betaald werk leidt niet altijd tot meer onafhankelijkheid of zekerheid, en het aanbod sluit niet altijd aan bij de wens om zinvol werk te doen.
  • Dit spanningsveld kan de stap naar werk of volledige uitstroom bemoeilijken. Het huidige beleid heeft te weinig aandacht voor het belang van inkomenszekerheid en zinvolle werkinhoud.

Wat kun je ermee in de praktijk?

Het artikel dient als verantwoording en onderbouwing en biedt achtergrondinformatie. De publicatie geeft een diepgaand, kwalitatief inzicht in de leefwereld en de motivaties van mensen in de bijstand. Je kunt het gebruiken om het beleidsdebat te voeden en te nuanceren, voorbij de focus op enkel financiële prikkels. Het helpt om te begrijpen waarom de stap naar (deeltijd)werk voor sommigen complex is.

Voor wie is het relevant?

Deze publicatie is zeer relevant voor beleidsmedewerkers Werk en Inkomen. Het biedt een wetenschappelijke basis om het lokale re-integratiebeleid te evalueren en te verfijnen. Ook voor uitvoerende professionals, zoals klantmanagers, is het artikel waardevol. Het biedt handvatten voor een beter gesprek over de drijfveren, ambities en belemmeringen van inwoners op weg naar werk.

Gerelateerde artikelen

Podcast Aan het werk maakt duidelijk hoe werk levens verandert

De ABU deelt in deze podcastserie inspirerende verhalen van mensen die de weg terug naar werk vonden. Ze vertellen hoe maatwerk en begeleiding vanuit uitzendorganisaties het verschil maakten. De serie…

De Benchmark onderzoekt: man-vrouwverschillen bij de inzet van voorzieningen binnen de Participatiewet

Divosa, Stimulansz en BMC onderzochten man-vrouwverschillen in de benchmark Werk & Inkomen. Dit data-artikel laat zien dat mannen vaker een voorziening krijgen dan vrouwen. Mannen krijgen vaker re-integratievoorzieningen, vrouwen vaker…

Doeltreffendheid van re-integratiedienstverlening in het kader van de Participatiewet

De Nederlandse Arbeidsinspectie onderzocht de re-integratiedienstverlening in de Participatiewet. Dit rapport brengt de knelpunten in kaart die klantmanagers ervaren. De belangrijkste risico's zijn tijdgebrek, hoge caseloads en een ontoereikend instrumentarium.