Financiële content op sociale media

Het rapport Financiële content op sociale media van het lectoraat Schulden en Incasso van de Hogeschool Utrecht onderzoekt welke financiële boodschappen jongeren tegenkomen op TikTok, Instagram en YouTube Shorts. Aanleiding voor het rapport is de groeiende rol van sociale media als bron van financiële informatie voor jongeren, terwijl nog weinig bekend is over de inhoud en invloed van deze content. Het doel van het rapport is inzicht te krijgen in de soorten financiële content, de gebruikte beïnvloedingstechnieken en de onderliggende narratieven die jongeren dagelijks tegenkomen.

De belangrijkste conclusies en aanbevelingen uit het onderzoek zijn:

• Financiële content op sociale media draait vaak om snel en gemakkelijk geld verdienen. Vooral online verdienmodellen, crypto en reselling worden gepresenteerd als laagdrempelige routes naar inkomen.
• In veel video’s blijven risico’s, onzekerheden en mislukkingen onderbelicht. Daardoor ontstaat een eenzijdig beeld van financiële kansen.
• Contentmakers gebruiken regelmatig beïnvloedingstactieken zoals tijdsdruk, schaarste en sociale bewijskracht. Deze technieken zetten jongeren aan om snel te handelen.
• Traditioneel werk wordt vaak negatief geframed, terwijl online ondernemerschap wordt gepresenteerd als route naar vrijheid en succes.
• Er is ook educatieve en waarschuwende content, maar deze is minder zichtbaar en krijgt minder aandacht dan sensationele of promotionele video’s.
• Betrouwbare organisaties, zoals gemeenten en schuldhulpverleners, zijn nauwelijks aanwezig in dit online informatie-ecosysteem. Daardoor blijft het tegenwicht tegen misleidende of ongenuanceerde boodschappen beperkt.

Wat kun je ermee in de praktijk?

Het rapport helpt beleidsmakers en professionals beter begrijpen welke financiële boodschappen jongeren via sociale media meekrijgen. Die kennis kan helpen bij het ontwikkelen van gerichtere financiële educatie, preventie van schulden en communicatie over geldzaken. Gemeenten en schuldhulporganisaties kunnen bijvoorbeeld inspelen op dominante frames, zoals snel rijk worden of online geld verdienen, en daar realistische informatie tegenover zetten. Ook laat het rapport zien dat sociale media een kans bieden om jongeren eerder te bereiken met betrouwbare informatie en verwijzingen naar hulp.

Voor wie is het relevant?

Het rapport is vooral relevant voor beleidsmedewerkers en uitvoerend professionals in het gemeentelijk sociaal domein, zoals medewerkers schuldhulpverlening, armoedebeleid en jongerenwerk. Ook voor organisaties die werken aan financiële educatie, preventie van schulden of mediawijsheid biedt het inzichten. Het onderzoek is met name nuttig voor professionals die willen begrijpen hoe jongeren online informatie over geld tegenkomen en hoe dat hun verwachtingen en gedrag kan beïnvloeden.