Financiële gezondheid van jongeren begrijpen en versterken

In de openbare les Financiële gezondheid van jongeren begrijpen en versterken verkent Rosanne Oomkens van het Lectoraat Schulden en Incasso van Hogeschool Utrecht hoe de financiële gezondheid van jongeren kan worden versterkt. Aanleiding zijn de groeiende financiële zorgen onder jongeren, terwijl financiële kennis alleen onvoldoende bescherming blijkt te bieden tegen geldproblemen. De publicatie brengt wetenschappelijke inzichten, praktijkervaringen en onderzoek onder jongeren samen. Centraal staat de vraag hoe de financiële gezondheid van jongeren beter kan worden begrepen en versterkt, zodat beleid, ondersteuning en educatie beter aansluiten bij hun leefwereld.

Jongeren groeien op in een financiële omgeving die sterk verschilt van die van eerdere generaties. De publicatie laat zien welke ontwikkelingen hun financiële gezondheid beïnvloeden en welke aangrijpingspunten er zijn voor beleid en praktijk.

• Bijna negen op de tien jongvolwassenen is financieel kwetsbaar of financieel ongezond. Factoren zoals hoge woonlasten, inkomensonzekerheid, stijgende studieschulden en afhankelijkheid van toeslagen spelen hierbij een belangrijke rol.
• Financiële kennis alleen biedt onvoldoende bescherming. Nederlandse jongeren scoren bovengemiddeld op financiële geletterdheid, maar hebben desondanks vaak geldzorgen en moeite om financieel gezond te blijven.
• Sociale media, Buy Now Pay Later, crypto en online gokken beïnvloeden de financiële keuzes van jongeren en normaliseren financieel risicovol gedrag.
• Financiële kwetsbaarheid ontstaat door een stapeling van factoren op maatschappelijk niveau, in de directe omgeving en bij de jongere zelf. Beschermende factoren, zoals een stabiele thuissituatie en betrouwbare volwassenen, maken daarbij een belangrijk verschil.
• Voor beleid en praktijk ligt de grootste winst in het vergroten van bestaanszekerheid, het beschermen van jongeren tegen risicovolle financiële producten, het versterken van hun sociale omgeving en het bieden van praktijkgerichte financiële educatie.

Wat kun je ermee in de praktijk?

De inzichten uit het rapport kunnen gemeenten helpen om beleid voor jongeren op het terrein van armoede, schulden en financiële gezondheid beter te onderbouwen. De inzichten bieden aanknopingspunten voor preventie, vroegsignalering en ondersteuning van jongeren met geldzorgen. Daarnaast geeft het rapport concrete handvatten voor het verbeteren van het bereik van jongeren, bijvoorbeeld via jongerenwerk, onderwijs en online kanalen waarop jongeren actief zijn.

Voor wie is het relevant?

Voor beleidsmedewerkers werk en inkomen, armoede en schulden biedt het rapport inzicht in de maatschappelijke, sociale en persoonlijke factoren die financiële kwetsbaarheid van jongeren beïnvloeden. Voor uitvoerend professionals, zoals schuldhulpverleners, jongerenwerkers, medewerkers vroegsignalering, financiële coaches en professionals in het onderwijs, biedt het rapport kennis over het herkennen, bereiken en ondersteunen van jongeren met geldzorgen en schulden.