Spring naar content

Grote verschillen in bijstandsschulden tussen G4-gemeenten

17 september 2025

Armoede en schulden

Werk en inkomen

Ernst-Jan de Bruijn en Heike Vethaak (Universiteit Leiden) onderzochten de grote verschillen in bijstandsschulden tussen de G4-gemeenten. De aanleiding is dat het kabinet gemeenten meer ruimte wil geven om deze schulden terug te dringen, terwijl meer dan 286 duizend personen een openstaande bijstandsschuld hebben. Het doel van de studie is te verklaren hoe de verschillen tussen de G4 (Amsterdam, Den Haag, Rotterdam en Utrecht) ontstaan en welke rol lokaal beleid en de uitvoering daarvan spelen.

De G4-gemeenten verschillen sterk in het aandeel inwoners met bijstandsschulden. De belangrijkste conclusies uit het onderzoek zijn:

  • gemeenten met een lager percentage inwoners met schulden, hebben vaak een hoger gemiddeld schuldbedrag;
  • de verschillen worden deels verklaard door keuzes in gemeentelijk beleid en de uitvoering;
  • het beleid rond terugvordering, kwijtschelding en het omgaan met giften (zoals in de boodschappenaffaire) heeft direct invloed op de cijfers.

Wat kun je ermee in de praktijk?

De publicatie biedt belangrijke achtergrondinformatie en een statistische onderbouwing. Het maakt inzichtelijk hoe lokale beleidskeuzes en de uitvoering van invloed zijn op de schuldenproblematiek van inwoners. Je kunt de analyse gebruiken als inspiratie en verantwoording om het eigen beleid rond handhaving, terugvordering en kwijtschelding te evalueren.

Voor wie is het relevant?

Het rapport is relevant voor beleidsmedewerkers en adviseurs bij gemeenten in het domein Werk en Inkomen en Armoede en Schulden. Het is specifiek nuttig voor professionals die zich bezighouden met de vormgeving van lokaal handhavings- en kwijtscheldingsbeleid.

Gerelateerde artikelen

Het ontstaan, kwijtschelden en afboeken van bijstandsschulden bij de gemeente Rotterdam

Wat zijn de effecten van het kwijtschelden van bijstandsschulden op het gebied van werk, het gebruik van bijstand en mentale gezondheid?

Afboeking bijstandsschuld nauwelijks effect op werk en mentale gezondheid

Onderzoekers presenteren in economievakblad ESB een empirische analyse naar de effecten van het afboeken van bijstandsschulden in Rotterdam. De studie toont aan dat een afboeking gemiddeld weinig effect heeft op…

Bijstand veelvoorkomende bron van schulden

In Nederland hebben ruim 286.000 personen een bijstandsschuld met een totale waarde van 1,4 miljard euro. Hoe en wanneer ontstaan...