Hoe inclusief is de Utrechtse arbeidsmarkt?

De gemeente Utrecht wil, als onderdeel van haar programma Inclusieve Arbeidsmarkt (2023), de arbeidsmarkt veiliger en inclusiever maken. Om inzicht te krijgen in de huidige stand van zaken, heeft de gemeente het Verwey-Jonker Instituut gevraagd onderzoek te doen. Het rapport brengt de knelpunten rond inclusie, exclusie en discriminatie in kaart, vanuit het perspectief van zowel werkgevers als werknemers.

Uit het onderzoek blijkt dat werkgevers hun organisatie over het algemeen als divers en inclusief ervaren, hoewel ongeveer een derde geen beleid heeft. Werknemers voelen zich ook vaak veilig, maar er zijn duidelijke verschillen:

• Werknemers van kleur, mensen met een niet-Europese achtergrond, LHBTIQA+-werknemers en mensen met een beperking voelen zich minder veilig of inclusief behandeld.
• Ruim een kwart van de werknemers heeft discriminatie ervaren en vier op de vijf waren getuige van ongewenste omgangsvormen.
• Meldingen worden nauwelijks gedaan, onder meer uit angst voor negatieve gevolgen of omdat men twijfelt of het ‘erg genoeg’ was.

Wat kun je ermee in de praktijk?

De publicatie dient als achtergrondinformatie en onderbouwing voor beleid. Het rapport legt de kloof bloot tussen de perceptie van werkgevers en de ervaringen van specifieke groepen werknemers. Het geeft gemeenten inzicht in de behoeften van werkgevers (zoals behoefte aan trainingen en duidelijke kaders ) en de knelpunten bij werknemers (zoals de lage meldingsbereidheid ). De aanbevelingen bieden inspiratie voor het ondersteunen van bedrijven, bijvoorbeeld bij het opzetten van een veilige klachtenprocedure en het objectiveren van promotieprocessen.

Voor wie is het relevant?

Dit rapport is primair relevant voor beleidsmedewerkers die zich bezighouden met de inclusieve arbeidsmarkt, Werk en Inkomen, en antidiscriminatiebeleid. Het biedt concrete handvatten en een onderbouwing om lokaal beleid te ontwikkelen dat werkgevers helpt bij het bevorderen van diversiteit, bijvoorbeeld via kennisuitwisseling en praktische ondersteuning. Hoewel minder direct gericht op de uitvoering, biedt het uitvoerend professionals (zoals klantmanagers) belangrijke context over de structurele barrières die inwoners op de werkvloer kunnen ervaren.