Samenhang tussen zorggebruik en bijstandsafhankelijkheid in Rotterdam

De afdeling Onderzoek en Business Intelligence (OBI) van de gemeente Rotterdam heeft de rapportage ‘Tussen werk en zorg’ gepubliceerd. Dit onderzoek brengt de samenloop in kaart tussen bijstandsafhankelijkheid en het gebruik van zorg- en andere gemeentelijke voorzieningen. Aanleiding is de groeiende erkenning dat gezondheid en bestaanszekerheid sterk met elkaar samenhangen en dat een eenzijdige focus op ‘werk’ niet voor iedere bijstandsgerechtigde haalbaar is. Het doel is om beleidsmakers en uitvoerders inzicht te geven in de arbeidsbelemmeringen van de Rotterdamse bijstandspopulatie en de mate waarin zij gebruikmaken van de Wmo, wijkteams en schuldhulpverlening.

Uit de analyse van de bijstandsregistratie en koppeling met zorgdata komen de volgende conclusies naar voren:

• Slechts een kleine 10% van de bijstandspopulatie wordt op korte termijn in staat geacht uit te stromen naar betaald werk; voor ruim 90% gelden arbeidsbelemmeringen.
• Bijstandsgerechtigden maken bovengemiddeld gebruik van zorgvoorzieningen: 18% maakt gebruik van de Wmo (vooral GGZ en begeleiding) en bijna een derde stapelt voorzieningen (bijstand + zorg/schuldhulp).
• Gezondheid, en met name psychische problematiek, vormt de belangrijkste belemmering voor uitstroom.
• Jongeren (tot 35 jaar) en mensen met een korte uitkeringsduur maken relatief vaak gebruik van wijkteams en schuldhulpverlening, terwijl ouderen vaker Wmo-voorzieningen nodig hebben.

Wat kun je ermee in de praktijk?

Dit rapport biedt een statistische onderbouwing voor een integrale aanpak binnen het sociaal domein. De cijfers tonen aan dat de scheiding tussen ‘werk’ en ‘zorg’ in de praktijk kunstmatig is; veel klanten hebben beide nodig. Voor beleidsmakers is dit essentiële input om de samenwerking tussen Werk & Inkomen en Zorg & Welzijn te versterken. Uitvoerend professionals kunnen de inzichten gebruiken om signalen van multiproblematiek (zoals de combinatie van schulden en psychische klachten) eerder te herkennen en te begrijpen waarom reguliere arbeidstoeleiding soms stagneert.

Voor wie is het relevant?

Deze publicatie is primair relevant voor beleidsadviseurs en strategen binnen de domeinen Werk & Inkomen, Wmo, Schuldhulpverlening en Volksgezondheid. Daarnaast is het interessant voor managers en teamleiders in de uitvoering (Klantmanagers, Wijkteams) om meer grip te krijgen op de complexe samenstelling van hun cliëntenbestand en de noodzaak tot ontschotting.