SCP-analyse van ongelijkheid biedt inzichten voor re-integratie- en armoedebeleid

Het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) schetst in het rapport ‘Eigentijdse ongelijkheid’ een vernieuwd beeld van de sociale stratificatie in Nederland. De onderzoekers kijken verder dan alleen naar inkomen en brengen ongelijkheid in kaart op basis van vier soorten kapitaal: economisch, cultureel, sociaal en persoonskapitaal. Het doel van de publicatie is om de structurele verschillen tussen bevolkingsgroepen zichtbaar te maken die met enkel inkomensbeleid niet worden opgelost.

Uit het onderzoek blijkt dat de Nederlandse samenleving uit zeven sociale klassen bestaat, waarbij de verschillen groot en hardnekkig zijn:

• Er is een kwetsbare groep, het ‘precariaat’ (ca. 6%), die op alle kapitaalsoorten achterblijft en kampt met een stapeling van problemen.
• Naast inkomen bepalen ook netwerk, gezondheid en culturele vaardigheden iemands kansen op de arbeidsmarkt en in de samenleving.
• De groep ‘onzekere werkenden’ (10%) heeft een wankele arbeidsmarktpositie en scoort opvallend laag op mentaal kapitaal en zelfvertrouwen.
• Kansenongelijkheid is structureel: een gebrek aan verschillende soorten kapitaal belemmert sociale stijging, en succes is niet alleen een kwestie van eigen verantwoordelijkheid.

Wat kun je ermee in de praktijk?

Dit rapport biedt essentiële achtergrondinformatie en een analytisch kader voor beleid gericht op bestaanszekerheid en participatie. Voor de afdeling Werk en Inkomen laat het zien dat re-integratie niet alleen gaat om een baan (economisch kapitaal), maar ook om het versterken van netwerken en vaardigheden (sociaal en cultureel kapitaal). Je kunt deze inzichten gebruiken om integrale aanpakken te ontwikkelen die verder kijken dan financiële redzaamheid alleen. De analyse van de ‘onzekere werkenden’ en het ‘precariaat’ helpt om deze specifieke doelgroepen beter te herkennen en te ondersteunen.

Voor wie is het relevant?

Deze publicatie is onmisbaar voor beleidsstrategen en managers binnen het sociaal domein, met name op de dossiers armoede, schulden en participatie. Ook voor uitvoerend professionals biedt het inzicht in de leefwereld en de complexe problematiek van de inwoners die zij ondersteunen.