De inzet van vrijwilligers bij gemeentelijke vroegsignalering

Vroegsignalering van schulden helpt om betalingsachterstanden in een vroeg stadium aan te pakken en escalatie te voorkomen. Het whitepaper De inzet van vrijwilligers bij gemeentelijke vroegsignalering is opgesteld naar aanleiding van de behoefte van gemeenten aan houvast bij de inrichting van vroegsignalering binnen de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs). Het whitepaper focust zich op de rol van vrijwilligers bij het eerste contact met inwoners en bij de ondersteuning na een vroegsignaal.

Het whitepaper laat zien dat vroegsignalering aantoonbaar effect heeft op het aanpakken van betalingsachterstanden, maar dat gemeenten in de praktijk stuiten op verschillende uitdagingen, zoals de vraag hoe zij het proces zou efficiënt en effectief mogelijk kunnen organiseren. De belangrijkste conclusies en aandachtspunten zijn:

• Vroegsignalering vergroot het bereik en de acceptatie van hulp bij beginnende schulden.
• Vrijwilligers kunnen drempels verlagen bij inwoners en zorgen voor persoonlijker contact.
• De inzet van vrijwilligers vraagt om duidelijke rolafbakening, goede training in gespreksvaardigheden en stress-sensitief werken en een stevige coördinatie.
• Gemeenten blijven altijd verantwoordelijk voor de wettelijke taak en privacybescherming rond vroegsignalering van schulden, ook wanneer delen van de uitvoering worden uitbesteed aan vrijwilligersorganisaties.
• Heldere communicatie richting inwoners over de rol van vrijwilligers is cruciaal voor vertrouwen en effectiviteit.

Wat kun je ermee in de praktijk?

Het whitepaper dient als achtergrondinformatie en praktische handreiking. Het document helpt bij het maken van beleidskeuzes over de rol van vrijwilligers binnen vroegsignalering. Ook biedt het aanknopingspunten voor het inrichten van samenwerking tussen gemeenten, vrijwilligersorganisaties en andere ketenpartners. Voor uitvoerders geeft het inzicht in wat werkt bij het leggen van contact en welke randvoorwaarden nodig zijn.

Voor wie is het relevant?

Het whitepaper is relevant voor beleidsmedewerkers werk en inkomen, armoede en schulden, en voor uitvoerend professionals schuldhulpverlening en sociaal (wijk)teams. Daarnaast is het bruikbaar voor vrijwilligerscoördinatoren en welzijnsorganisaties die (willen) samenwerken met gemeenten binnen de Wgs.