Evaluatie effecten van verlaging Wajong en schrappen kortingen ZW op inkomen en participatie

Onderzoeksbureau Regioplan heeft, in opdracht van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW), de Evaluatie maatregelen motie Strik uitgevoerd. De aanleiding was een motie die de regering vroeg om twee maatregelen uit het regeerakkoord Rutte III te evalueren. Het doel was om de effecten van deze maatregelen op de feitelijke inkomenspositie en de arbeidsparticipatie van de betrokkenen in kaart te brengen.

De evaluatie richtte zich op twee specifieke maatregelen: het verlagen van de Wajonguitkering (van 75 procent naar 70 procent van het WML) voor mensen met arbeidsvermogen en het afschaffen van de arbeidskorting en Inkomensafhankelijke Combinatiekorting (IACK) voor mensen in de Ziektewet (ZW) zonder werkgever. De belangrijkste conclusies zijn:

• voor de Wajong-groep is een direct negatief inkomenseffect van gemiddeld 19 euro per maand vastgesteld na de maatregel;
• een significant effect van de Wajong-maatregel op de arbeidsparticipatie kon niet statistisch worden vastgesteld;
• voor de ZW-groep kon een eenduidig negatief effect op het inkomen niet causaal worden toegeschreven aan de maatregel, omdat er onderliggende verschillen tussen de onderzochte groepen waren;
• uit de voorstudie blijkt dat de aanname dat financiële prikkels werken voor deze kwetsbare groepen ter discussie staat.

Wat kun je ermee in de praktijk?

De rapportage biedt belangrijke achtergrondinformatie en een concrete onderbouwing voor het beleid. Het laat zien dat het verlagen van een uitkering (een financiële prikkel) voor deze specifieke groepen niet aantoonbaar leidt tot meer werk. Je kunt deze evaluatie gebruiken ter verantwoording en om de lokale discussie over de effectiviteit van prikkels in de Participatiewet te voeden.

Voor wie is het relevant?

De evaluatie is primair relevant voor beleidsmedewerkers Werk en Inkomen die zich bezighouden met de Participatiewet en de Wajong. Het biedt ook context voor uitvoerende professionals (consulenten) die werken met mensen in de Ziektewet of met Wajongers met arbeidsvermogen.