Gemeentelijke aanpak vroegsignalering 2026

De Gemeentelijke aanpak vroegsignalering 2026 van Divosa geeft een actueel landelijk beeld van hoe gemeenten vroegsignalering van schulden organiseren en uitvoeren. Het onderzoek is gebaseerd op een vragenlijst onder 160 gemeenten. Het doel van het rapport is om kennis te delen over gemeentelijke werkwijzen en gemeenten te ondersteunen bij het verder ontwikkelen van een vroegsignaleringsaanpak die aansluit bij de lokale praktijk en behoeften.

De belangrijkste conclusies en aanbevelingen uit het rapport zijn:

•  Het aandeel gemeenten met medewerkers die zich volledig richten op vroegsignalering steeg van 46% in 2025 naar 56% in 2026. Ook neemt het gebruik van callcenters toe: van 8% naar 15% van de gemeenten.
• Gemeenten zetten vaker in op een doelgroepgerichte aanpak. Bij 49% van de gemeenten speelt leeftijd een rol bij de opvolging van signalen, tegenover 35% in 2025. Vooral jongeren krijgen extra aandacht.
• Het contact met inwoners wordt persoonlijker. In 2026 gebruikt 31% van de gemeenten aangepaste brieven of e-mails voor specifieke doelgroepen, tegenover 13% een jaar eerder. Ook bellen meer gemeenten in de avonduren.
• Bijna zeven op de tien gemeenten heeft de werkwijze voor vroegsignalering onlangs aangepast of werkt daaraan. De nadruk ligt op meer persoonlijk contact, het verbeteren van communicatie en het herzien van werkprocessen en afwegingskaders.
• Gemeenten noemen meer structurele middelen, extra capaciteit en betere kwaliteit van signalen als belangrijkste verbeterpunten voor een effectievere vroegsignalering.

Wat kun je ermee in de praktijk?

De reslutaten kunnen gemeenten helpen bij het beoordelen en doorontwikkelen van hun vroegsignaleringsaanpak. De onderzoeksresultaten bieden inzicht in keuzes die andere gemeenten maken rond capaciteit, budget, opvolging van signalen en het bereiken van inwoners. De cijfers en praktijkvoorbeelden kunnen worden gebruikt als onderbouwing voor beleidsontwikkeling, evaluaties van de lokale aanpak en gesprekken over investeringen in vroegsignalering.

Voor wie is het relevant?

Voor beleidsmedewerkers armoede en schulden, beleidsadviseurs werk en inkomen en programmamanagers schuldhulpverlening biedt het rapport inzicht in landelijke trends, organisatorische keuzes en ontwikkelpunten binnen vroegsignalering. Omdat de resultaten zijn gebaseerd op ervaringen van 160 gemeenten, biedt het een bruikbaar referentiekader voor de eigen beleidsontwikkeling. Voor coördinatoren vroegsignalering, schuldhulpverleners, teamleiders schuldhulpverlening en andere uitvoerend professionals bevat het rapport concrete informatie over de opvolging van signalen, het inzetten van verschillende contactmethoden en het vergroten van het bereik onder inwoners. De beschreven werkwijzen en ontwikkelingen bieden aanknopingspunten voor het verbeteren van de dagelijkse uitvoeringspraktijk.